Büyüyen Ay’dan yeni bir botanik kitabı: Lisân-ı Ezhâr

Lisân-ı Ezhâr, Avânzâde Mehmed Süleyman tarafından yazarı belli olmayan Fransızca bir eserden tercüme edilmiş. 1911 yılında da yayımlanmış. Avânzâde, çevirisinde bu kültürün Doğu’dan alındığını söylüyor. “Gizli Lisân”ı meydana getiren hoş bir hikâyesi de kitapta yer alıyor. Bu hikâye de Şam’da geçiyor.

Bu güzel eseri Osmanlı Türkçesinden Yahya Hazini hazırladı. Büyüyen Ay Yayınları’ndan çıkıyor.

Tanıtım Metni:

Şark’ın ve Anadolu’nun hisli insanları dile getiremediği veya dile getirse de hakkıyla anlaşılamamaktan korktuğu anlarda çiçekleri konuşturmuş, tabiatı söyletmiş, derdini onlarla anlatıp bu gizli lisânı meydana getirmişler. Kimi zaman derdini insanlara değil de kırlarda gezerken parmakları arasına aldığı bir papatyaya anlatmış, hüznünü menekşenin o boynu büküklüğünde görmüş, sevincini baharla tomurcuklarından patlayan kiraz çiçeklerinde duymuş, sevdâsı bir kızıl goncada mücessem olmuş… Saklı hisler çiçeklerle ilan edilmiş… Bu hisler, bu duygular, bu sevdâlar bize şiirlerle, türkülerle, özlü sözlerle intikal etmiş ve biz de bu inceliklere hissedâr olmuşuz.

Ancak biz bu zarif kültürün torunları olarak maalesef bu geleneği sürdürmeyi peyderpey bırakmaktayız. Her geçen gün topraktan uzaklaştığımız gibi çiçekleri de unutmaktayız. Yüce Yaratıcı’nın yeryüzüne tezyin ve türlü şifâlarıhâvi olarak serptiği bu narin bu pek müteessir mahlukatın isimlerini dahi bilmemekteyiz. Oysa her birinin farklı bir ismi olduğu gibi farklı bir manası var. Değil mi ki bir ilimde âlim olmak için o ilme dair malumatı bilmek gereklidir, zarif, ince hisli olmanın sırrı da çiçekleri ve onların dillerini bilmekte saklıdır. Bilmediğimizde ise çoğu vakit takdim edilmek üzere düşüncesizce alınan bir çiçekle farkına varmadan karşımızdakini incitebiliriz. Oysa çiçeklerin dili bir selâm ve selâmet dilidir.
Hem hoş râyihalarıyla, hem de görüntüleriyle her biri ayrı bir nimet olan çiçekleri bilmek onları yaratana bir şükür yerine de geçmez mi? Onlarda yaratışın güzelliklerini görmemiz, onlara karşı duyarlı olmamız bu şükrü bir nebze olsun yerine getirmek değil midir?

Gizli Lisân, eşşiz güzellikteki bir âleme, çiçeklerin âlemine giriş mahiyetinde bir eser. Gizli Lisân, özümüzde saklı olan cevheri tekrar ortaya çıkarmaya, tüm kötülüklere rağmen gülümseyen bu çiçekleri tanıyıp bizlere lisân-ı hal ile neler fısıldadıklarına kulak vermeye davet eden bir eser.