Ermenice Çocuk Kitapları

Ülkemiz farklı etnik kültürlere ve dinlere ev sahipliği yapan mozaik karakterli yapıdadır. Ancak resmi dil politikaları ülkemizde yaşayan onlarca farklı dilin eşit ölçüde yaşama ve varlığını duyurma hakkına sahip olamıyor. Oysa farklı dillerde yayımlanan çocuk kitapları mevcut ve bu kitaplara ulaşmak dağıtım sorunları nedeniyle pek mümkün olmuyor.

Türkiye’de konuşulan Ermenice’de yayımlanan çocuk kitapları listesi hazırladık. Bu kitaplardan bazıları klasiklerin Ermenice çevirisi bazıları da müstakil telif eser  ve çoğu da Ermeni masalları derlemesi.

İlk olarak Kürtçe- Ermenice yayımlara mutfağında yer veren Aras Yayıncılık’ın listesine bakalım:

Vosgi Bıdugı: Eğitimci Anahid Oşagan Vosgeriçyan tarafından dünya çocuk edebiyatlarından derlenen on iki öyküden oluşmaktadır. Amerikan, Ermeni, Hint, İngiliz ve Yunan çocuk edebiyatlarından örnekler içeren kitap Sergey Rupinyan tarafından resimlendirilmiştir. Kitabın sonuna öğrencilere yönelik hazırlanmış bir sözlük de eklenmiştir.

Hbard Çığçigı: Anahid Oşagan Vosgeriçyan tarafından çeşitli halkların edebiyatlarından derlenen on üç Ermenice masalın yer aldığı resimli bir çocuk kitabı. Pedagojik bir yaklaşımla ele alınan bu masallar, ilkokul çocuklarının hayata adım atarken karşı karşıya kalacağı gerçekleri çocukların anlayabileceği bir dil ve olaylar bütünü içerisinde anlatırken, barış, kendine güven, sevgi, paylaşım gibi olumlu değerleri ön plana çıkarıyor.

Mıgnig: Grafik tasarımı Emine Bora’ya ait olan Mıgnig ilkokul çocukları için tamamen renkli olarak hazırlanmıştır. Kitapta eğlendirirken öğreten, çocuğun kelime dağarcığını geliştiren bilmece ve bulmacalar yer almaktadır. Bu bilmece ve bulmacalara eşlik eden sevimli hayvanlar çocuğu heyecana ve araştırmaya yönlendirmektedir.

Aravadzzağigı: Kitap yazar Sergey Vartanyan’ın kaleme aldığı on üç öyküden oluşuyor. Jbid Berberyan tarafından resimlendirilen öykülerde çocukları çevreleyen araçlar, doğa ve hayvanlar anlatılıyor.

Ve Ebru Akkaş’ın değerlendirmeleri:

Ülkemizde Midyat Mor Gabriel Manastırı’nca yayımlanan sadece iki Süryanice kitap mevcut. Biri manastır öğrencilerinin ortak çalışması olan Nasrettin Hoca Hikâyeleri, diğeri ise Abgar Garis ile Ferit Abrohom çevirdiği La Fontaine Masalları. Türkiye’ye kıyasla daha iyi durumda olsalar da yurtdışında da çocuklara yönelik bu çaba istenilen düzeye ulaşmış durumda değil. Dilini öğrenebilme şansı bulan çocuklar için İsveç ve Hollanda’da hazırlanan kitaplar var. Genelde dil öğretimi için hazırlanan kitapların yanı sıra yavaş yavaş Süryaniceye çevrilmeye başlanan çocuk kitapları da göze çarpıyor. Bu alandaki boşluğu doldurmak amacıyla 2005 yılında İsveç’te kurulan Arjovi Yayınevi’nin yayımladığı on bir kitap da dikkat çekiyor. Bu yayınların ne kadarının Türkiye’deki Süryani çocuklara ulaştığı hakkında ise maalesef bir sayısal veri de yok.

Pedagojik bir yaklaşımla ele alınan Ermenice masallar, dünya çocuk edebiyatından örnekler içeren eserler, çocukların kelime haznesini geliştirmek için mini sözlükler…Aras Yayınevi, çocuk kitapları yayımlamanın yanı sıra Ermenice eğitim yapan 17 okulda öğrenim gören öğrencilere ulaştırmak amacıyla yurt dışından da çocuk kitapları getiriyor. Doğu (Erivan) ve Batı (İstanbul) lehçeleri arasındaki fark giderek açıldığı ve Ermenistan Cumhuriyeti’nin resmi dili Doğu Ermenice olduğu için kitaplar Batı Ermeniceyi kullanan Suriye gibi ülkelerden temin ediliyor.