Arapça Bilim Kurgu’da Yükseliş

Aşağıda paylaştığımız haber BBC’ye ait. Haberi sunuş şekilleri biraz oryantalistçe geldi bize. Bu sebepten haberin başlığını değiştirerek veriyoruz. Haberde önemli bilgiler yer alıyor. Yayıncılıkta Doğu’ya dönme zamanı çoktan geldi!

***

Bilgisayar korsanlığı yapan ve mitolojik ruhlardan eski yazılar alan Görünmez Elif‘i duydunuz mu hiç?

Ya da oğlunu süper-savaşçıya dönüştürmeye çalışanlardan kurtarmak için galaksiler arasında ava çıkan Ajwan‘ı?

Büyük olasılıkla duymadınız… Ama duymanız gerekirdi. Çünkü bu kahramanlar, hızla değişen Arap bilim kurgu edebiyatının başlıca çehreleri.

Bu tür kapsamında, bazen barışçı bir gösterinin bile uzun bir hapis cezasına yol açtığı ülkelerdeki siyasi gerçeklere meydan okunuyor; bazen de tahayyül bile edilemeyecek dinsel güçlerin anlaşılmasına yardımcı olunuyor.

Arap kültüründeki bilim kurgu açılımı o denli ilgi çekiyor ki, yakınlarda Londra’daki Dana Merkezi’nde yapılan bir konferans, konunun meraklılarıyla doldu taştı.

Genel anlamda bilim kurgu eserler, Arap dünyasının karmaşıklığına pek girmedi.

Lübnan asıllı Kanadalı bilim kurgu yazarı Emel el-Muhtar, yetişirken okuduğu bilim kurgu eserlerin, tabii uzaylılar dışında, “her zaman fazlasıyla ‘beyaz’ olduğunu” söylüyor.

El-Muhtar’a göre, bilinen bilim kurgu eserlerde zaman zaman etnik azınlıklara yer veriliyor olsa da, bunlar egzotikleştirme ya da korku yaratmanın ötesinde, hiçbir zaman olumlu anlamda kullanılmadı.

Emel el-Muhtar, “karşınıza sadece kurallar çerçevesinde benzer tiplemeler ve açık tenli ırklardan kahramanlar çıkar” diyor.

Bu nedenle, ilk bilim kurgu romanın, Shelley’nin Frankenstein‘ı ya da HG Wells’in The Time Machine (Zaman Makinesi) değil de, 13. yüzyılda Bağdat’ta yaşamış doktor-yazar Zekeriya el-Kazwini’nin eserleri olduğunu hatırlatmak, şaşırtıcı gelebilir.

Awaj bin Enfak, insanların davranışlarını gözlemlemek için Dünya’ya gelen ve bu gelişmiş canlı türlerinin tuhaflıkları karşısında şaşıran meraklı bir uzaylının hikayesini anlatır.

El-Kazwini’nin eserleri aslında Arap dünyası için o kadar da sıra dışı birşey değil.

Arap dünyasında çok eskilerden beri, pek çok İslami bilim kurgu edebiyatı örneği var. Uçan halıları ve esrarengiz ciniyle, hatta okuru bir ölçüde galaksilerde dolandırmasıyla, en bilinen örnek 1001 Gece Masalları kuşkusuz.

KAYNAK VE TAMAMINI OKUMAK İÇİN: BBC

GÖRSEL: Murat Palta – Osmanlı’da Star Wars çalışması

KAYNAK VE TAMAMI İÇİN : BBC

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir