Arap Çocuk Edebiyatında Yeni Gelişmeler

Arap çocuk edebiyatı çalışmalarını geliştirmek, tercüme yapmak ve telif eserleri desteklemek üzere 7 kişilik bir ekip kuruldu. ArabKidLitNow! adıyla kurulan ekip 2018 yılı itibarıyla dünya genelinde Arapça yazılan çocuk edebiyatı eserlerini incelemeye ve duyurmaya çalışıyor.

Arap çocuk edebiyatı alanındaki gelişmeleri ,yayımlanan eserleri ve tercüme destek çalışmalarını takip etmek için oluşturulan bu siteye bağış yapmak da mümkün.

 

Suriyeli mülteci çocuklardan masal kitabı: “Seyahat Eden Prenses”

Gönüllü olarak mülteci kamplarında çalışan Brezilyalı gazeteci Debora de Pina Castiglione, Yunanistan’daki mülteci çocukların yazdığı hikayeleri, illüstrasyonlarla birlikte “Seyahat Eden Prenses” isimli masal kitabında yayımladı. Kitabın ana karakteri olan kadın kahramanı Amira’nın dileği ise ‘Yabancı topraklara seyahat etmek, yeni arkadaşlar edinmek ve tanıştığı insanlarla sahip olduklarını paylaşmak.’

The Traveling Princess (Seyahat Eden Prenses) masal kitabı, Yunanistan’ın Selanik kentinde yaşayan Suriyeli ve Kürt çocukların yazdığı sekiz hikayenin modern mitoloji ve fabllarla harmanlanmasından oluşuyor.

2016’dan beri Yunanistan’daki mülteci kamplarında gönüllü olarak çalışan Brezilyalı gazeteci Debora de Pina Castiglione ve kardeşi illüstratör Beatriz, Avrupa’da 11 dilde basılan kitabı oluşturabilmek için çocukların hikayelerini dinlemiş, çevirmenler ve tasarımcılarla birlikte çalışmış.

Ana karakter ‘yabancılarla tanışmak’ isteyen bir kadın Read more

Ammice Arapça İçin Büyük Adımlar

Arapça dili halk dili denilen Ammice ve klasik/modern versiyonu ile standart Arapça şeklinde genel olarak ikili bir ayrıma tabi tutulur. Tabii ki pek çok lehçesi bulunan Arapça’nın Türkiye ve dünyadaki yaygın bilinirliği fusha denilen standart Arapça şeklindedir.

Oysa Ammice Arapçası da çok yaygındır ve halkın kendi arasında tercih ettiği bir kullanımdır. Böyle olunca da “Ossass-Stories” yani “Hikayeler” isimli bir yayınevi kuruldu ve Ortadoğu, Avrupa, Amerika dahil çoğu ülkede Ammicede yayınlanan çocuk kitapları erişime sunuldu.

Şimdilik az bir kadroyla yola çıkan Amerika merkezli yayınevinin menüsündeki kitapların gittikçe çoğalacağı müjdesini verelim.

 

Çocuk Kitaplarında Yeni Akım: Mülteci Krizi

Yetişkinler dünyası, çoğu Müslüman ülkelerden gelen mültecilere seyahat yasağı getirdi. Suriye’nin yanı sıra Ortadoğu’da diğer sıcak çatışmaların yaşandığı bölgelerden gelen mülteci girişleri de yavaşladı. Siyasi liderler mültecilerin bir tehdit olduğunu iddia ederken, çocuk edebiyatı dünyasında yeni bir akım başladı: Güçlü ve genç Müslüman mültecileri konu alan kitaplar.

Yeni yürümeye başlayan çocuklar için yazılan resimli kitaplardan tutun genç okuyucu kitlesi için yazılan romanlara kadar mülteci krizini konu alan birçok kitap bu sonbaharda yayınlandı. Kirkus editörü Vicky Smith, “Yeni akımın amacı, mültecilere dair olumlu bir imaj sunmak, devam eden anlaşmazlıkları okuyucuların daha iyi anlamasını sağlamak.” diyor. Bu durumu yazarların, çizerlerin ve yayıncıların giderek büyüyen mülteci krizine son verme arzusu olarak değerlendiriyor.

Gerçek Hayattan Esinlenilmiştir

Mültecilere ilişkin oluşan çocuk kitaplarındaki bu akım, çoğu çocuklardan oluşan milyonlarca sivilin Suriye, Afganistan ve Irak’taki savaştan ve çatışmalardan kaçmasıyla II. Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en büyük mülteci krizinin bir yansımasıdır. Bir diğer kriz de Orta Amerika’daki şiddetten ABD’nin güney sınırına doğru kaçan ve yanlarında kimsesi bulunmayan çocuklar. Her iki olay da mültecilerle ilgili kitaplarının yazılmasını tetikledi. Bu yeni akım 2015’te başladı ve her yıl giderek artıyor.

Bu yeni romanlar, bir çocuğun bakış açısından savaşı, şiddeti ve yaşanılan travmayı konu alıyor. Tehlikeli deniz yolculuklarından kaçakçılarla karşılaşmalara, İslamafobiyi ya da yeni bir ülkede onları bekleyen bağnaz görüşlerin üstesinden gelmeye kadar her şeyi. Bu kitapların çoğu yaşanmış gerçek hikâyelere dayanıyor.

İslamafobi’ye Karşı

Amerika’daki kütüphanelerin çoğundan bu kitaplar ebeveynler tarafından talep ediliyor. Kitapların büyük bir okuyucu kitlesi oluştu denilebilir. Ayrıca, Kirkus’ta Genç Yetişkin Editörü Laura Simeon, bu kitapların mültecileri ve Müslümanları şeytanlaştırıcı bir siyasi iklime karşı durmanın bir yolu olduğunu söylüyor. “Sektör bu duruma önem veriyor. Direniş gösterilmesi gerektiği inancı var ve bu, direnişe yardımcı olabileceğimiz yollardan biri.”

Elvedalar Diyarı

Hem yazar hem de gazeteci Atia Abawi A Land of Permanent Goodbyes (Elvedalar Diyarı) adlı romanı için Yunanistan’ın Lesbos adasına gidiyor ve mülteci kamplarındaki Suriyelilerle konuşuyor, onların hikâyelerini dinliyor. Bu konuşmalar ışığında romanında DAEŞ kontrolündeki bölgeden İstanbul’a kaçan ve oradan da Yunanistan’a gitmek için aşırı kalabalık bir tekneyle tehlikeli bir deniz yolculuğunu göze alan Suriyeli bir aileyi anlatıyor.

Güzel Kuşlarım

Suzanne Del Rizzo My Beautiful Birds (Güzel Kuşlarım) isimli resimli kitabında ailesiyle Ürdün’deki bir mülteci kampına gittiğinde çok sevdiği eğitimli güvercinlerini geride bırakmak zorunda kalan Suriyeli küçük Sami’nin yaşadıklarını yine onun gözünden okuyucuya anlatıyor. En nihayetinde kamptaki vahşi kuşlarla ilgilenerek yaşadığı kötü olaylara karşı bir teselli buluyor.

Çeviri Notu: Çevirisini sunduğumuz bu metin npr.org sitesinde 10 Temmuz 2018 tarihinde “New Kids’ Books Put A Human Face On The Refugee Crisis” başlığı ile yayınlanmıştır. Ayrıca New York Times’ta benzer konuda 6 Ağustos 2017’de “Refugee Crisis Childrens Books” başlığı ile çıkan yazıdan yararlanılmıştır.

Yazının tamamını Okur’un 7. sayısında bulabilirsiniz: https://goo.gl/QhUxKc 

KAYNAK: OKUR DERGİSİ

Chronıcle Books Çin Dünyasına Açılıyor

Dünyaca ünlü Chronicle Books Yayınevi, kitaplarının Çinceye çevrilmesi için “Trustbridge Global Medya” ile anlaştığını duyurdu.

Trustbridge Global Medya,  Shanghai, Hong Kong ve Boston’da şubeleri bulunan çok büyük bir yayın şirketi ve Çin kitap pazarında oldukça güçlü. Şirket, Chronicle Books’a ait kitapları Çinceye çevirecek ve Asya bölgesinde dağıtımını sağlayacak.

Trustbridge Global Medya, Çin kitap pazarında oldukça güçlü bir isim. Direktör Dan Sullivan söz konusu anlaşma hakkında “Oldukça seçkin ve bol ödüllü bir geçmişe sahip olmanın yanı sıra ideallerimizi ve felsefemizi paylaştığımız, ortak bir kalp olduğuna inandığımız Chronicle Books’un çocuk içeriği de harika ve bu anlaşmadan dolayı çok memnunuz.” ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın ilk yılında belirlenen 20 çocuk kitabı Çinceye çevrilecek. Bunlardan beş tanesi hazır bile:

KAYNAK: PUBLISHING PERSPECTIVES

Arap Çocuk Edebiyatı’nın İhtiyaçları ve Çevirinin Önemi?

Ödüllü çocuk kitabı yazarı ve yayıncısı Ürdün’lü Taghreed Najjar ve Bodour Bint Sultan El Qasimi,  kütüphaneci ve Arapça çocuk edebiyatı uzmanı Elisabet Bokstigen’in de davet edildiği Göteborg Kitap Fuarı’ndaydı. Fuarda Arap çocuk edebiyatının karşılaştığı zorluklardan ve sahip olduğu fırsatlardan bahsedildi.

Al Qasimi konuşmasında, Arap çocuk kitabı etkinlikleri özellikle İsveç’te önemli bir yer tuttuğunu ve Arapçanın şu sıralar İsviçre’de en çok konuşulan ikinci dil olduğunu belirtti.

Etkinlikte gündeme getirilen konulardan bir diğeri de konuşma dilini çocuk kitaplarına göre uyarlamanın zorluğuydu. Çünkü yayıncılar genellikle çocuk kitaplarındaki konuşma diline fazla özen göstermek zorunda kalıyorlar.

Gerçekten de, 2016 Etisalat ödüllü Sorakh Khalf el Abwab (Kapılar Arkasında Çığlık) adlı kitabın yazarı Rania Amin konuşma dilinde kullanılan Arapçayı ilk kez bir diyalog içinde yazdığı romanı hakkında, “hem yarışmaları hem de diğer Arap ülkelerindeki sektörleri göz önüne alınca yayınevi kitabın dilini “fusha” ya(modern standart Arapça) göre değiştirmek istedi (ki yarışmayı da böylece kazandım). Diyalogları fushaya göre yazmak büyük bir olaydı fakat yapacak bir şey yoktu” diyor. Read more

Rıchard Dawkıns “Çocuklar İçin Ateizm” Kitabı Hazırlıyor

77 yaşındaki Richard Dawkins “Çocuklar İçin Ateizm” isimli bir kitap üzerinde çalıştığını ifade etti. Daha önce yetişkinler için “Tanrı Yanılgısı” kitabını yayımlayan Dawkins şimdi de çocuklar için ateizm kitabı yazıyor.

Okul ve aile kaynaklı, çocukların “kafasını karıştıran dini sorulara” cevap bulma amacıyla bu kitabı hazırladığını söyleyen Dawkins gençlerin “beyninin yıkanmasının son bulacağını” ifade etti.

Doğal hayatı açıklamada bilimin dinden daha üstün olduğunu ispatlama amacıyla hazırlanan bu kitapta yaratılış, evrim gibi temalar işleniyor.

Dawkins Twitter hesabında takipçilerine “Çocukların Tanrı Yanılgısı” kitabımı görmek ister misiniz?” diyerek kitap çalışmasından bahsetti.

Yapılan son araştırmalar 1983’de %19’u bulan İngiltere’deki ateist oranının % 53’e ulaştığını gösteriyor.

Dawkins daha önce de gençler için “Gerçeğin Büyüsü” isimli kitap yazmıştı.

KAYNAK: DAILYMAIL

IBBY’de Doğu ve Batı Buluşması Başladı

Uluslararası Çocuk ve Gençlik Kitapları Platformu IBBY bu yıl Türkiye’nin de içinde olduğu önemli bir konuyu gündeme aldı. 30-31 Ağustos tarihlerinde UNESCO 2018 Dünya Kitap Başkenti seçilen Yunanistan’da gerçekleştirilen konferansların teması: “Doğu ve Batı Tanışmalı”.

Çocuk ve gençlik kitapları ve halk masalları üzerinden Doğu ve Batı kültürlerinin temsilinin incelendiği konferanslar çeşitli sergi ve söyleşilerle devam ediyor.

Konferansın onur listesinde İranlı çocuk edebiyatçıları var.

Meksika, İskoçya, Bulgaristan, Avustralya, İran, Venezuela, Japonya, Mısır gibi pek çok ülkeden çocuk ve gençlik kitaplarının yazarları inceleniyor, kitapları çokkültürlülük bağlamında ele alınıyor.

Aynı kuruluşa ait edebiyat dergisi BOOK BIRD‘de de dosya konusu olarak Doğu-Batı kültürlerinin çocuk kitaplarında yer alışı inceleniyor. Coğrafi, tarihsel ve kültürel olarak bir kavşak noktasında yer alan Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs’ta üretilen çocuk ve gençlik edebiyatı eserlerini mercek altına altına alıyor.

IBBY’nin bir sonraki konferansı 2020’de Rusya’da gerçekleştirilecek. Read more

Çocuk kitaplarının sadece %1’i azınlıkları temsil ediyor

İngiltere Sanat Konseyi tarafından finanse edilen bir araştırmanın sonucu çok şaşırttı. İngiliz yayıncılardan 2017’de yayımladıkları azınlıkların yer aldığı kitapların listesi istendi. 9.115 çocuk kitabından sadece 391’inde yani %4’ünde azınlıklardan bahsediliyor.

Siyahi, Asyalı ve tüm azınlık grupları için kısaca BAME ifadesi kullanılıyor. BAME karakterli kitapların az olması akıllara hemen okuldaki azınlık öğrencilerin oranını getiriyor. İngiltere Eğitim Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre öğrencilerin %32.1 i etnik azınlığı oluşturuyor. Bu oran yayımlanan kitapların sekiz katı.

Araştırmacılar temsil edilen karakterlerin kalitesini ve sayısını da analiz etti. BAME karaktere sahip kitapların yarısından fazlasının “güncel olayların yansıması ” olarak sınıflandırıldığını ve% 10’unun da savaş ve çatışma gibi “toplumsal adalet sorunlarını” içerdiğini tespit ettiler. BAME karaktere sahip komedi türünde ise sadece bir çocuk kitabı var.

Azınlıklar sadece acıları söz konusu olduğunda mı kitaplarda temsil edilmeli? Ve bu orantısız temsil sorunu azınlık grupların bakış açılarını nasıl etkiliyor? ” gibi sorular bu projede cevaplanmaya çalışılıyor.  Read more

Çaya Gelen Kaplan kitabının 50. yıl anısına Judith Kerr sergisi

İlk baskısı 1968 yılında yapılan ve modern çocuk klasiklerinden biri olan Çaya Gelen Kaplan kitabı 7 Temmuz – 2 Eylül tarihleri ​​arasında adına açılan bir sergiyle 50. yılını kutluyor.

HarperCollins Çocuk Kitapları ile ortaklaşa düzenlenen ve Çocuk Kitapları Ulusal Merkezi olan Seven Stories tarafından açılan sergide Dombili kedi (Mog the Cat Collection) hikâyeleri gibi Judith Kerr’ın diğer sevilen eserlerinin de yer aldığı 30’un üzerinde orijinal illüstrasyon sergileniyor.

Çaya Gelen Kaplan hikâyesi, devasa bir kaplan ve interaktif bir mutfak sayesinde hayat buluyor, böylece çocuklar kendi çaylarını hazırlarken Judith Kerr’in simgesel çizimleriyle eğlenebiliyorlar.

Judith Kerr’in ilk resimli kitabı olan “ The Tiger to Tea” (Çaya Gelen Kaplan), kendi çocuklarına anlattığı bir hikâyeyken 1968 yılında yayımlanarak bir klasik haline geldi. 40. yıldönümünü kutladığı 2008 yılında 11 dile çevrildi ve beş milyondan fazla satıldı.

“Bu hikâyeyi ilk önce küçük kızıma anlattım. Diğer öykülerimi beğenmiyordu ama bu hikâyeyi sürekli anlatmamı isterdi. O ve erkek kardeşi okuldayken boş zamanım oluyordu, ben de bu hikâyeyi resimli bir kitap haline getirmeyi düşündüm. 50 yıl sonra hâlâ okunup dinlendiğine inanamıyorum.” Read more

1 2 3 7