Rawest: “Kürtçe okuyup yazanların oranı sadece %18”

Rawest Araştırma Ekibi’nin dört Kürt ilinde yaptığı araştırmaya göre, anadilinde eğitim talebi yüzde 84 çıktı. Ancak araştırmanın sonuçları, Kürtçe okuyup yazanların oranının sadece yüzde 18 olduğunu gösterdi.

Ekim-Kasım 2018 tarihlerinde yürütülen ve HAK İnisiyatifi’nin #DilYuvadır kampanyasına kaynaklık eden Kürt Gençlerinin Ana Dile Yaklaşımı araştırmasının bir bölümünü oluşturan Kültürel Yayıncılık araştırmasına göre;

Kürt gençleri Türksat üzerinden yayın yapan TV kanallarını daha çok biliyorlar. Türksat üzerinden yayın yapmayan TV kanalları içinde Stêrk TV en çok bilinen TV olmakla birlikte, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) TV’lerinin bilinirlik bakımından önemli bir düzeye ulaştığı anlaşılıyor.
Kürt gençlerinin dergilere olan ilgisi düşük olmakla birlikte, bu dergiler içinde Nûbihar ve Kürt Tarihi, diğer dergilere nazaran çok daha yüksek bir bilinirlik düzeyine sahiptirler.
En çok bilinen dört yayınevi Avesta, Nûbihar, Dipnot ve Aram yayınevleridir.
En çok bilinen yayınevleri içinden ilk ikisi olan Avesta ve Nûbihar hakkında detaylı sorular sorulmuş ve bu yayınevlerinin performansı kıyaslanmıştır. Her iki yayınevinin katılımcılardan aldıkları en düşük puan, mali durumları ile reklama ayırdıkları bütçe hakkında olmuştur. Katılımcılar bu yayınevlerinin Kürt kültürüne katkısının büyük olduğunu düşünmekle birlikte, mali durumlarının güçlü olmadığını ve reklama yeterince bütçe ayırmadıklarını dile getirmişlerdir.

Raporu incelemek için tıklayınız:

https://rawest.com.tr/wp-content/uploads/2019/09/Ku%CC%88rt_Gencleri_ve_Kulturel_Yayincilik-1.pdf

5. Uluslararası İstanbul Arapça Kitap Fuarı

Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği ve Uluslararası Arapça Kitap Yayıncıları Derneği’nin katkılarıyla, 28 Eylül – 6 Ekim’de gerçekleştirilecek fuar Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi’nde kitapseverlerle buluşacak.

Bu yılki sloganı “Kitap Bizi Birleştirir” olarak belirlenen fuara ilişkin bilgi veren Basın Yayın Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Emrah Kısakürek, 15 ülkeden 200’den fazla yayınevinin fuara katılacağını ve bu sene 100 bin ziyaretçi hedeflediklerini söyledi.

Arap edebiyatının önde gelen isimlerinin katılımıyla panel, söyleşi gibi çocuk ve gençler için de yaklaşık 70 farklı kültürel etkinliğin gerçekleşeceği fuar 6 Ekim’e kadar ziyarete açık olacak.

KAYNAK: ANADOLU AJANSI

Selim Temo’dan Kürtçe masal kitabı

Selim Temo’nun çocuklar için hazırladığı Serê Şevê Çîrokek (Her Geceye Bir Masal) adlı kitabı Dara Yayınları’ndan çıktı. 366 masaldan oluşan kitap farklı ulusların kültürlerinden masalları renkli çizimlerle okura sunuyor. Kitabı ‘asimilasyon kıskacında olan çocukların anadilleriyle buluşması için’ hazırladığını söyleyen Temo, çocukların uyumadan önce anadilleriyle bir masalın rüyalarını Kürtçe görmelerini umut ettiğini söyledi.

Temo, kitabın hazırlık aşamasını anlatarak, “Serê Şevê Çîrokek kafamda 2005 yılında şekillendi aslında. Bugünkü gibi o zaman da okuldan sokağa, TV’den tabelalara kadar her şey Türkçeydi ve çocukların anadilleriyle ilişki kurmaları çok güçtü. Çocukları bu asimilasyondan şimdilik Kürtçe rüyalarla koruyabileceğimizi düşündüm. Bu, çocukların uyumadan önce Kürtçe bir masal okumaları ya da dinlemeleriyle gerçekleşebilirdi. Okudukları ya da dinledikleri Kürtçe masal rüyalarına sızacak, hayallerini süsleyecek, gözlerinde ışıyacaktı.”

KAYNAK: DUVAR

Ermenice Çocuk Kitapları

Ülkemiz farklı etnik kültürlere ve dinlere ev sahipliği yapan mozaik karakterli yapıdadır. Ancak resmi dil politikaları ülkemizde yaşayan onlarca farklı dilin eşit ölçüde yaşama ve varlığını duyurma hakkına sahip olamıyor. Oysa farklı dillerde yayımlanan çocuk kitapları mevcut ve bu kitaplara ulaşmak dağıtım sorunları nedeniyle pek mümkün olmuyor.

Türkiye’de konuşulan Ermenice’de yayımlanan çocuk kitapları listesi hazırladık. Bu kitaplardan bazıları klasiklerin Ermenice çevirisi bazıları da müstakil telif eser  ve çoğu da Ermeni masalları derlemesi.

İlk olarak Kürtçe- Ermenice yayımlara mutfağında yer veren Aras Yayıncılık’ın listesine bakalım:

Vosgi Bıdugı: Eğitimci Anahid Oşagan Vosgeriçyan tarafından dünya çocuk edebiyatlarından derlenen on iki öyküden oluşmaktadır. Amerikan, Ermeni, Hint, İngiliz ve Yunan çocuk edebiyatlarından örnekler içeren kitap Sergey Rupinyan tarafından resimlendirilmiştir. Kitabın sonuna öğrencilere yönelik hazırlanmış bir sözlük de eklenmiştir.

Hbard Çığçigı: Anahid Oşagan Vosgeriçyan tarafından çeşitli halkların edebiyatlarından derlenen on üç Ermenice masalın yer aldığı resimli bir çocuk kitabı. Pedagojik bir yaklaşımla ele alınan bu masallar, ilkokul çocuklarının hayata adım atarken karşı karşıya kalacağı gerçekleri çocukların anlayabileceği bir dil ve olaylar bütünü içerisinde anlatırken, barış, kendine güven, sevgi, paylaşım gibi olumlu değerleri ön plana çıkarıyor.

Mıgnig: Grafik tasarımı Emine Bora’ya ait olan Mıgnig ilkokul çocukları için tamamen renkli olarak hazırlanmıştır. Kitapta eğlendirirken öğreten, çocuğun kelime dağarcığını geliştiren bilmece ve bulmacalar yer almaktadır. Bu bilmece ve bulmacalara eşlik eden sevimli hayvanlar çocuğu heyecana ve araştırmaya yönlendirmektedir.

Aravadzzağigı: Kitap yazar Sergey Vartanyan’ın kaleme aldığı on üç öyküden oluşuyor. Jbid Berberyan tarafından resimlendirilen öykülerde çocukları çevreleyen araçlar, doğa ve hayvanlar anlatılıyor.

Ve Ebru Akkaş’ın değerlendirmeleri: Read more

Ocean Meets Sky

Fan Brothers tarafından yazılan ve resmedilen “Ocean Meets Sky” (Okyanus Gökle Buluşuyor) kitabı “ölüm” gibi çocuklara anlatılması zor bir konuyu incelikle işliyor. Biri yazar biri de illüstratör olan bu iki erkek kardeş, çocuklara ölüm gerçeğini anlatma zorluğunun üstesinden gelmiş görünüyor.

Kitabın ana karakteri deniz kenarında bir evde yaşayan Finn adında bir çocuk. Yazarlar bazı zaman kiplerinin de yardımıyla Finn’in balıkçı dedesinin yakın bir zamanda öldüğünü anlatıyorlar.: “O bugün 90 yaşında olurdu”. Dedesinin yokluğunun etkisi, karanlık bir ofiste duran boş bir sandalye izlenimi veriyor. Odada yaşlı adamın kitapları, bazı aletleri ve ufak tefek süs eşyaları var.

“Onu onurlandırmak için,” Finn sahilde bulduğu bazı çalı çırpı, kum ve taşlarlarla bir tekne inşa ediyor. Bu yorucu iş sonrası geminin içinde uyuya kalıyor ve fantastik bir rüyada denize açılıyor. Read more

IBBY’den Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs Çocuk Edebiyatı Özel Sayısı

Uluslararası Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği (IBBY) tarafından üç ayda bir yayımlanan Bookbird dergisi, yeni sayısında coğrafi, tarihsel ve kültürel olarak bir kavşak noktasında yer alan Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs’ta üretilen çocuk ve gençlik edebiyatı eserlerini mercek altına altına alıyor.

Editör Björn Sundmark dergiyi “Doğu Batı ile Buluşuyor” başlığı ile sunuyor.

Yunanistan, Türkiye ve Kıbrıs tarihsel, kültürel ve coğrafi olarak bir kavşak noktasında yer alıyor.  Avrupa ve Asya’nın buluştuğu bir coğrafya. Ticaretin, fikirlerin ve insanların her iki yönde olan bu hareketliliği çeşitli ve çok katmanlı toplumlar oluşturuyor.

Bugün, Kıbrıs’ta hâlâ çözülmemiş olan durum siyasi bir çözüm bekliyor. Devam etmekte olan mülteci krizi, bu ülkelerdeki insanlar için de büyük önem taşıyor. Üç ülkenin çocuk edebiyatı da sık sık bu gerçeği yansıtıyor. Bu nedenle, kültürlerarası yetkinliğin ve ötekileri temsil etmenin ortak konuları ve temaları oluşturması çok doğal. Huzur içinde yan yana nasıl yaşayabiliriz? Çocuk edebiyatı böyle bir sürecin parçası olabilir mi? Bunlar, bu ülkelerde yaşayan insanların tarihsel deneyimleri tarafından sorulan sorular. Read more

Ah Şu Müslümanlar

Zanib Mian Londra’da yaşayan bir çocuk edebiyatı yazarı. Geçtiğimiz yıl yazdığı “the Muslims” (Müslümanlar)* isimli kitabı yedi yaş üstü çocuklara müslümanları anlatan kahkakası bol bir kitap olarak 2018’e damgasını vurdu.

8 yaşındaki Ömer Londra’da yaşamaktadır. Okula başladığı zaman çeşitli zorluklarla karşılaşır. Kendisinin müslüman ve bir “Asyalı” olmasından ötürü bazı ayrımcılıklara maruz kalır. Ailesinin İslami ahlak öğretileriyle donattığı Ömer karşılaştığı zorlukları bu öğretilerle yenmeye çalışmaktadır.

Özellikle de Batı’daki İslamofobia ve mültecilik gibi toplumsal krizlerde çocuklara doğru bir müslüman imajının anlatılması gerektiğinden yola çıkan kitapta Ömer bir müslüman fedaisi rolü oynuyor. Tabi bol mizah ve eğlence ile. Ayrıca kitapta dualar, haramlar, kötü ahlak gibi diğer konular da işleniyor. Read more

Mahkuma Mektuplar

Umudu ve kelimelerin gücünü anlatan Letters to a Prisoner (Mahkuma Mektuplar) henüz dilimize kazandırılmamış resimli bir çocuk kitabı.

Uluslararası Af Örgütü’nün fikirlerini ifade ettiği için hapse atılan insanlara yardım amaçlı mektup yazma kampanyalarından ilham alan kitap, barışçıl bir protesto sırasında tutuklanan bir adamın hikayesini anlatıyor.  Read more